Mastika to aromatyczna żywica pozyskiwana z pistacji kleistej, czyli drzewa mastyksowego, które szczególnie kojarzy się z grecką wyspą Chios. Ma postać drobnych, półprzezroczystych kropel wypływających z nacięć w korze drzewa, a po kontakcie z powietrzem twardnieje i zyskuje charakterystyczny zapach. Od wieków wykorzystuje się ją w kuchni, kosmetyce oraz jako składnik wspierający układ pokarmowy.
Skąd pochodzi mastika i czym różni się od pistacji?
Mastika powstaje z pistacji kleistej, czyli wiecznie zielonego drzewa rosnącego głównie w basenie Morza Śródziemnego. Roślina osiąga zwykle od 2 do 5 metrów wysokości, ma skórzaste, błyszczące liście oraz drobne czerwone lub czarne owoce. Najcenniejszym elementem pozostaje jednak żywica, a nie owoce czy drewno.
Oryginalna mastika pochodzi z regionu Chios, gdzie jej zbiór stanowi część lokalnego dziedzictwa. Nie należy mylić pistacji kleistej z pistacją właściwą, ponieważ pierwsza daje aromatyczną żywicę, a druga jadalne orzechy. Pistacje mają łagodny, orzechowy smak, natomiast mastika wyróżnia się lekko gorzkawą nutą z sosnowym aromatem.
Jak wykorzystuje się mastikę?
W kuchni greckiej i bliskowschodniej mastika pełni funkcję przyprawy. Dodaje się ją do słodyczy, ciast, pieczywa, deserów, jogurtów, lodów oraz likierów. Nadaje potrawom charakterystyczny aromat, który trudno pomylić z innymi dodatkami, bo łączy żywiczność, świeżość i delikatną gorycz.
Mastika ma też zastosowanie w kosmetyce i przemyśle spożywczym. Wykorzystuje się ją przy produkcji mydeł, kremów, perfum, past do zębów oraz gum do żucia. Jej skład chemiczny obejmuje przede wszystkim terpeny, w tym alfa-pinen, beta-pinen, mircen, limonen i beta-kariofilen. W żywicy znajdują się również seskwiterpeny oraz kwasy, między innymi mastycynowy, izomastycynowy i oleanolowy.
Na co pomaga mastika?
Mastika od dawna łączona jest ze wsparciem trawienia. Według przytoczonych informacji uznaje się ją za pomocną przy łagodzeniu problemów trawiennych oraz stanów zapalnych skóry. Badania wskazywały, że może wspierać osoby z nieswoistymi zapaleniami jelit, między innymi przez obniżanie markerów zapalnych i zmniejszanie stresu oksydacyjnego. Zwraca się też uwagę na jej działanie prebiotyczne, które może sprzyjać zdrowej mikrobiocie jelitowej.
Interesujące pozostaje także działanie metaboliczne mastiki. W badaniach z udziałem osób z podwyższonym cholesterolem suplementacja przez osiem tygodni wiązała się z obniżeniem poziomu cholesterolu całkowitego, LDL, trójglicerydów i glukozy, a także ze wzrostem HDL. Inne obserwacje dotyczyły poprawy profilu lipidowego, ciśnienia, masy ciała i zawartości tkanki tłuszczowej u osób z otyłością brzuszną. Trzeba jednak pamiętać, że nie ustalono jeszcze jednoznacznie najlepszych dawek i form mastiki, choć w badaniach metabolicznych stosowano zwykle ekstrakty w ilości około 200–330 mg dziennie.
