Witamina A – właściwości, źródła i skutki niedoboru

Witamina A należy do składników odżywczych, które uczestniczą w wielu ważnych procesach zachodzących w organizmie. Wpływa między innymi na wzrok, odporność, kondycję skóry i błon śluzowych, a także wzrost oraz rozwój komórek. Ponieważ organizm magazynuje ją głównie w wątrobie, warto dbać o regularne dostarczanie odpowiednich ilości wraz z dietą.

Jak działa witamina A?

Witamina A rozpuszcza się w tłuszczach i uczestniczy w przemianach metabolicznych, procesach rozrodczych oraz funkcjonowaniu układu odpornościowego. Szczególne znaczenie ma dla nabłonków, czyli tkanek pokrywających między innymi skórę, przewód pokarmowy, drogi oddechowe i powierzchnię oka.

Witamina A wspiera również prawidłowe widzenie, zwłaszcza w warunkach słabego oświetlenia. Pomaga utrzymać prawidłowy stan spojówek oraz błon śluzowych, które stanowią jedną z barier ochronnych organizmu.

Jakie są skutki niedoboru witaminy A?

Zbyt mała podaż tego składnika może prowadzić przede wszystkim do problemów ze wzrokiem. Wśród opisanych następstw znajdują się kurza ślepota, suchość rogówki oraz spojówek. Niedobór może również pogarszać stan skóry, która staje się sucha i bardziej podatna na pękanie.

U dzieci brak witaminy A może wiązać się z zaburzeniami wzrostu i rozwoju oraz większym ryzykiem ciężkich infekcji. Niedobór może także wpływać na płodność i nasilać problemy związane z anemią.

Gdzie znajduje się witamina A?

Źródła witaminy A dzielą się na zwierzęce i roślinne. W produktach pochodzenia zwierzęcego występuje ona w postaci retinolu. Znajdziemy go między innymi w wątrobie, żółtkach jaj oraz produktach mlecznych.

Produkty roślinne dostarczają z kolei karotenoidów, które organizm musi przekształcić w retinol. Do dobrych roślinnych źródeł należą marchew, bataty, dynia, mango oraz papaja.

Ile witaminy A potrzebuje organizm?

W przytoczonym materiale zalecane dzienne spożycie retinolu dla zdrowych dorosłych wynosi 700 mikrogramów dla kobiet i 900 mikrogramów dla mężczyzn. Wchłanianie retinoidów może sięgać 75–100%, natomiast przyswajanie karotenoidów jest zwykle niższe i zależy między innymi od rodzaju produktu.

Warto pamiętać, że beta-karoten nie jest wykorzystywany przez organizm bezpośrednio tak samo jak retinol, ponieważ wymaga wcześniejszego przekształcenia. Na skuteczność tego procesu mogą wpływać wiek, sposób odżywiania oraz stan przewodu pokarmowego.